Èske otis se yon pinisyon oswa yon malediksyon?

Non. CDC esplike otis soti nan diferans nan fason sèvo a devlope, epi pa gen yon sèl kòz. Fason paran elve pitit yo pa nan lis kòz yo. Ou ka gen lafwa epi aksepte èd medikal ak terapi an menm tan.

Èske m bezwen di tout fanmi m pitit mwen gen otis?

Non. Se ou ki deside ak ki moun ou pataje enfòmasyon an, e ki lè. Anpil paran kòmanse ak yon oswa de moun ki pre yo. Men, moun ki okipe timoun nan chak jou ka ede plis si yo konprann bezwen l.

Èske mwen ka jwenn terapi ABA an kreyòl?

Wi, avèk RBT yo: plizyè RBT nan Hope Center pale kreyòl ayisyen. Nou poko gen yon BCBA ki pale kreyòl, kidonk mande kijan fòmasyon paran an ap fèt pou fanmi w. Rele nou nan 561-337-8865 pou nou pale sou pitit ou, sou ki kote w rete ak sou asirans ou. Nou verifye asirans gratis.

Èske yon dyagnostik otis ap anpeche pitit mwen ale nan klas regilye?

Non. Yon dyagnostik medikal pa deside ki klas pitit ou ap ale. Lekòl la fè pwòp evalyasyon li, epi ekip IEP a, avè w ladan, deside ki sèvis ak sipò pitit ou bezwen. Anpil timoun ki gen otis aprann nan klas regilye ak sipò.

Otis nan fanmi ayisyen: kraze stigma, jwenn sipò

Lè yon paran tande mo "otis" pou premye fwa, sa ka fè l pè, sa ka fè l tris, oswa sa ka fè l poze anpil kesyon. Nan anpil fanmi, se pa sèlman paran yo ki gen pou konprann: gen grann, granpapa, matenn, parenn, pastè ak vwazen ki gen opinyon tou. Atik sa a pale de kesyon fanmi ayisyen konn poze, de lafwa ak fanmi, epi de kote pou w jwenn sipò nan Konte Palm Beach ak Konte Broward. Chak fanmi diferan. Pa gen yon sèl fason "ayisyen" pou wè otis, e ou menm ou konnen fanmi w pi byen pase nenpòt moun.

Kisa otis ye, e kisa li pa ye?

Daprè CDC (sant gouvènman ameriken an pou kontwòl ak prevansyon maladi), twoub espèk otis (an angle: autism spectrum disorder, ASD) se yon andikap devlopman ki soti nan diferans nan sèvo a. Yon timoun ki gen otis ka kominike, jwe, aji ak aprann yon lòt jan. Gen timoun ki pale anpil, gen lòt ki pale ti kras oswa ki pa pale. Gen timoun ki bezwen anpil sipò chak jou, gen lòt ki bezwen mwens.

CDC esplike pa gen yon sèl kòz pou otis. Nan lis bagay ki ka fè yon timoun gen plis chans genyen otis, CDC mete pa egzanp yon frè oswa yon sè ki gen otis, kèk kondisyon jenetik ak kèk konplikasyon nan nesans. CDC pa mete fason paran elve pitit yo nan lis la. Sa vle di: otis pa fòt manman an, ni fòt papa a.

Otis pa yon maladi ki trape tankou grip. Li pa soti nan yon move je, nan yon "bagay yo voye" sou fanmi an, ni nan yon pinisyon. Si se kesyon sa yo k ap travay lespri w, ou pa poukont ou: anpil paran, nan tout kominote, konn poze tèt yo menm kesyon yo. Pale ak doktè pitit ou oswa ak yon pwofesyonèl ou fè konfyans ka ede w jwenn repons ki baze sou syans.

Pa gen tès san pou otis. Doktè yo gade konpòtman ak devlopman timoun nan. Daprè CDC, yo ka wè otis pafwa depi 18 mwa oswa pi bonè, epi nan laj 2 zan, yon dyagnostik yon pwofesyonèl ki gen eksperyans fè ka konsidere serye. Yon BCBA (analis konpòtman ki gen sètifikasyon) pa fè dyagnostik.

Poukisa li ka difisil pou pale de otis nan fanmi an?

Pa gen anpil etid ki fèt sou fanmi ayisyen ak otis. Men, etid ki fèt ak lòt fanmi imigran nan Amerik di Nò dekri enkyetid ki sanble ak sa anpil paran di nou. Pa egzanp, yon etid 2024 ak paran imigran ki soti nan Azi di Sid (Pakistan, Sri Lanka ak Bangladèch) te jwenn kòmantè fanmi yo te fè kèk paran tann anvan yo chèche èd, epi kèk paran te kache dyagnostik la menm ak pwòp fanmi yo. Se pa menm kominote a, men enkyetid yo ka fè w sonje pwòp sitiyasyon pa w.

Men kèk kesyon ak enkyetid fanmi konn pataje:

"Kisa moun ap di?" Gen paran ki pè moun nan legliz, nan katye a oswa nan fanmi an ap gade pitit yo yon lòt jan, oswa ap rele pitit la "fou". Mo sa a fè anpil mal. Otis pa vle di timoun nan fou.
"L ap pale lè l vle." Gen granparan ki di yo te konnen timoun ki te pale ta epi ki te byen. Sa ka vre pou kèk timoun, men CDC di pa rete tann si w gen enkyetid. Yon evalyasyon pa angaje w nan anyen, e CDC di aji bonè ka fè yon gwo diferans.
"Si yo ba li yon dyagnostik, sa ap swiv li tout lavi l." Yon dyagnostik se yon zouti pou louvri pòt: sèvis lekòl, asirans, sipò leta. Ou menm ou deside ak ki moun ou pataje enfòmasyon an.
"Nou pa pale angle byen." Ou gen dwa pou yon entèprèt nan lekòl, epi anpil doktè ak plan asirans dwe ba w entèprèt gratis. Gade pi ba a.
"Si nou pale kreyòl lakay, sa ap mele l." Anpil paran poze kesyon sa a. Pou wè sa rechèch la di, li atik nou an sou timoun ki gen otis ak de lang (an angle).

Èske lafwa ak terapi ka mache ansanm?

Wi. Pou anpil fanmi, lafwa se yon gwo sous fòs ak espwa. Ou pa bezwen chwazi ant priyè ak terapi. Anpil paran priye epi yo mennen pitit yo kay doktè, nan lekòl ak nan terapi.

Kòd etik BACB (konsèy ki bay sètifikasyon BCBA ak RBT) mande analis konpòtman yo pou yo aprann sou divèsite kiltirèl epi pou yo evalye pwòp prejije yo. Kòd la nonmen relijyon, orijin nasyonal ak estati imigrasyon pami bagay yo dwe respekte (kòd 1.07), epi li di yo pa dwe fè diskriminasyon (kòd 1.08). Li mande tou pou yo mete fanmi an nan chwa objektif yo (kòd 2.09). Sa vle di ou ka di ekip la:

ki lè fanmi an ale legliz oswa priye, pou orè seyans yo pa antre an konfli;
ki manje, mizik, chante ak jwèt ki fè pati lakay ou, pou terapi a sèvi ak yo;
ki konpòtman ki enpòtan pou fanmi w, tankou di bonjou granmoun, chita trankil pandan sèvis legliz la oswa manje ansanm ak fanmi an;
ki moun nan fanmi an ki ede ak pitit la chak jou, pou yo ka patisipe nan fòmasyon paran yo.

Si w gen yon pastè oswa yon lidè kominotè ou fè konfyans, li ka yon bon alye. Gen fanmi ki mande l pou l ede yo pale ak lòt manm fanmi an.

Kijan pou w pale de otis ak fanmi w?

Pa gen yon bon ni yon move moman pou pale. Men kèk lide:

Kòmanse ak moun ki pi pre w. Yon moun ki ka sipòte w, san jije w.
Itilize mo senp. Pa egzanp: "Pitit nou an aprann yon lòt jan. Sèvo l devlope yon lòt jan. Doktè a di sa rele otis. N ap jwenn èd pou nou ka ede l."
Bay egzanp konkrè. "Lè gen twòp bri, li bouche zòrèy li. Se pa move jan, se paske bri a fè l mal."
Di yo kijan yo ka ede. "Lè w vin wè l, pale dousman, ba l tan pou l reponn."
Envite yo vin aprann. Anpil pwogram fòmasyon paran aksepte granparan oswa lòt moun ki ede ak timoun nan.

Si yon moun di yon bagay ki fè w mal, ou gen dwa mete limit. Ou ka di: "Mwen konprann ou enkyete, men m ap swiv sa doktè yo di."

Ki kote fanmi ayisyen nan Palm Beach ak Broward ka jwenn sipò?

Nimewo sa yo soti sou paj ofisyèl ajans yo an oktòb 2026. Nimewo konn chanje, kidonk verifye anvan w ale.

Timoun anba 3 zan: Early Steps se pwogram entèvansyon bonè leta a. Nan Palm Beach, se Treasure Coast Early Steps (Easterseals Florida): 561-882-6426, oswa liy pou tout eta a, 1-800-218-0001. Ou pa bezwen referans doktè, epi Early Steps pa mande fanmi yo peye frè.
Timoun 3 a 5 zan ki poko nan kindergarten: sant FDLRS yo fè depistaj gratis. Palm Beach: FDLRS Alpha, 561-434-8975. Broward: FDLRS Reach, 754-321-3466.
Timoun lekòl: ou ka mande lekòl piblik la yon evalyasyon pa ekri. Distri a gen 30 jou pou l mande konsantman w oswa pou l esplike w pa ekri poukisa li refize (Règ Florid 6A-6.0331).
CARD (sant rejyonal pou otis): lalwa Florid (seksyon 1004.55) kreye sèt sant CARD pou moun tout laj ki gen otis ak fanmi yo. Pou Palm Beach, se FAU CARD: 561-213-5751. Pou Broward, se UM-NSU CARD: 954-262-7111. UM-NSU CARD di sèvis li yo pa koute fanmi yo anyen, epi li gen gwoup sipò pou paran. Mande FAU CARD sou sèvis li yo lè w rele. CARD pa yon founisè terapi; li travay ansanm ak lekòl la ak ekip terapi a.
Enfòmasyon an kreyòl: CDC pibliye lis etap enpòtan devlopman timoun yo (milestone checklists) an kreyòl ayisyen, gratis.

Pou plis detay, gade gid nou yo sou resous pou otis nan Konte Palm Beach ak resous nan Konte Broward (an angle).

Ki dwa ou genyen pou lang ou?

Nan lekòl: lalwa federal (34 CFR 300.322(e)) mande lekòl la pou l fè tout sa ki nesesè pou w konprann reyinyon IEP a, sa gen ladan yon entèprèt si lang manman w pa angle. Règ Florid 6A-6.03311 mande pou avi ekri yo ba w nan lang manman w, sof si sa vrèman pa posib.
Kay doktè ak nan lopital: yon règ federal (45 CFR 92.201) mande pou anpil founisè swen sante ak plan asirans ofri sèvis lang gratis, ak yon entèprèt ki kalifye. Yo pa dwe mande w mennen pwòp entèprèt ou, ni sèvi ak yon timoun pou tradui, sof nan yon ijans.

Pa janm mete pitit ou nan pozisyon pou l tradui pou ou sou pwòp sante l. Mande yon entèprèt kreyòl chak fwa.

Kijan Hope Center ka ede fanmi w?

Nan Hope Center for Behavior Change, nou pale angle, panyòl, kreyòl ayisyen, bengali ak ris. Plizyè RBT nou yo pale kreyòl ayisyen, men nou poko gen yon BCBA ki pale kreyòl. Nou gen yon sant nan West Palm Beach (750 S Military Trail, Suite D-E), epi nou travay tou ak fanmi nan Fort Lauderdale ak Konte Broward lakay yo, nan lekòl, nan gadri ak nan kominote a.

Apwòch nou an baze sou jwèt, sou respè pou volonte timoun nan (assent) ak sou yon apwòch ki konsidere twoma timoun nan (trauma-informed). Nou pa janm sèvi ak kontrent fizik (restraint). Chak plan ekri pa yon BCBA, epi yon RBT fè seyans yo. Nou fòme paran yo chak semèn, epi ekip nou an ka vin avè w nan reyinyon IEP, randevou doktè, dantis oswa kay kwafè lè sa pèmèt. Nou ka fè evalyasyon dyagnostik tou, ak direktè klinik nou an anba sipèvizyon yon sikològ ki gen lisans.

Ou ka rele nou nan 561-337-8865 oswa ekri office@hopecenteraba.com. Nou verifye asirans ou gratis. Ou ka tou mande yon konsiltasyon gratis (fòm nan an angle). Pou konprann terapi ABA etap pa etap, li gid terapi ABA pou paran nou an.

This guide is general information for Florida families, not medical, legal or financial advice for your child. Laws, plan rules and program amounts change; check with your plan, the agency named, or a Florida attorney before you act.

Otis nan Fanmi Ayisyen: Kraze Stigma, Jwenn Sipò